Category Archives: Văn học thiếu nhi

Võ Quảng và cuộc hòa giải giữa cảm quan người lớn và tâm hồn trẻ thơ

Chuẩn

Chu Mộng Long – Ở Việt Nam, ít khi nghệ sĩ cầm bút viết cho trẻ em mà coi đó như là một sự nghiệp. Không nói ra nhưng nhiều người nghĩ rằng, viết cho trẻ em chỉ là chuyện nhỏ. Có một mâu thuẫn trong những người từng cầm bút viết cho trẻ em: hoặc làm người lớn để trịnh trọng giáo huấn trẻ em hoặc tự biến thành trẻ em để được hồn nhiên và ngoan ngoãn nghe lời giáo huấn của người lớn. Tôi muốn nói đến một nghệ sỹ đã biết hòa giải mâu thuẫn ấy để có một vị trí xứng đáng trong văn học thiếu nhi Việt Nam: nhà văn, nhà thơ, nhà lí luận phê bình Võ Quảng.

Read the rest of this entry

Trẻ em và văn học

Chuẩn

Chu Mộng Long – Trẻ em là ai? – Là chính nó! Câu trả lời tù mù theo lối triết học này, có lẽ, thuộc loại chuẩn mực nhất trong các định nghĩa về trẻ em. Ngẫm nghĩ mà xem, trẻ em chẳng giống người lớn chúng ta và chẳng giống một cái gì khác nó. Trẻ em là trẻ em. Lấy cái nhìn chủ quan của người lớn áp đặt cho con trẻ luôn luôn là những ngộ nhận sai lầm. Đem cuộc sống của chúng ta bắt trẻ em phải gồng mình lên cho vừa với cái thước đo được gọi là chuẩn mực ấy càng ngớ ngẩn hơn. Trẻ em, trước khi trưởng thành với tư cách là người lớn, có một thế giới riêng, thế giới tương đối độc lập, tự chủ so với cuộc sống chung.

Bài viết này không nghiên cứu trẻ em ở phương diện tâm lý thuần tuý mà chủ yếu tìm hiểu trẻ em trong mối quan hệ với văn học. Ở mối quan hệ này, có lẽ tính chất độc lập, tự chủ của trẻ em biểu hiện một cách rõ nét nhất qua sự năng động, sáng tạo của nó.

Read the rest of this entry

Đặc sắc ngôn ngữ và nhạc điệu trong tập Góc sân và khoảng trời

Chuẩn

1. Cả ngàn năm trung cổ, văn học nhân loại nói chung và văn học Việt Nam nói riêng ở trạng thái lớn nhỏ, già trẻ bất phân, trẻ em chưa có bộ phận văn học viết riêng cho mình. Từ khi xuất hiện loại Sách hồng của văn chương Tự lực văn đoàn cho đến nay, ta đã có một  nền văn học thiếu nhi tương đối dày dặn với các tên tuổi như Thạch Lam, Khái Hưng, Tô Hoài, Võ Quảng, Phạm Hổ, Xuân Quỳnh… Trong số những tên tuổi lớn ấy, Trần Đăng Khoa với tập thơ thời nhỏ – tập Góc sân và khoảng trời – đã chiếm một vị trí xứng đáng trong bộ phận văn học cho thiếu nhi của dân tộc. Read the rest of this entry

Don Quijote và sự thật tư tưởng của Cervantes

Chuẩn

Kỷ niệm lần thứ 400 ngày sinh Nhà quý tộc tài ba Don Quijote xứ Mancha (1605 –2005)

Và tặng những kẻ điên rồ vì lí tưởng

Chu Mộng Long – Bốn trăm năm trước (1605), vào những ngày này, “trong nhà tù, nơi trú ngụ của mọi bất tiện và mọi âm thanh buồn thảm”, cuốn tiểu thuyết vĩ đại El Ingenioso Hidalgo Don Quijote de la Mancha (Nhà quý tộc tài ba Don Quijote xứ Mancha) của Cervantes được thai nghén và ra đời. Người khổng lồ của thời đại Phục Hưng xuất hiện ngay trong tội ác và xiềng xích đẫm máu của chế độc tài, chẳng khác gì một Promete hiên ngang lừng lững giữa trần gian thách thức đỉnh cao vời vợi của Olimpia thần thánh. Nhân loại cả ngàn năm sống trong nén chịu và sự trịnh trọng đến vô cảm bỗng bật lên tiếng cười, một tiếng cười đúng nghĩa cho sự tự do, dân chủ.

       Bài viết này không chỉ mang ý nghĩa thù tạc cho một hiện tượng văn học cách ta bốn trăm năm mà còn đặt ra những vấn đề quan trọng trong sáng tạo và tiếp nhận, phê bình văn học hôm nay. Read the rest of this entry