Empathy là gì? Có phải xáo xào chữ nghĩa thành “thấu cảm”?

Định dạng bài viết: Tiêu chuẩn

Học sinh cầu may trước bàn thờ Khổng. Ảnh Google.

Chu Mộng Long: “Ông Sái Công Hồng (Phó Cục khảo thí và kiểm định chất lượng) cho biết đã làm việc với tổ ra đề Văn và tổ ra đề khẳng định đề thi Văn chính xác không có sai sót” khi chính thức trả lời báo chí về đề văn TNTH năm 2017. (Báo Dân trí).

Hỏi đứa làm sai để khẳng định nó không làm sai? Tôi từng bắt gặp trường hợp giảng viên ra một đề thi sai một lúc gần 10 lỗi chính tả, toàn những từ thông thường. Tôi yêu cầu tự sửa trước khi tôi kí duyệt. Kết quả, anh ta sửa một hồi sai lên đến 15 lỗi. A. Einstein nói: “Không thể sửa sai bằng chính bàn tay của kẻ đã làm sai”. Bộ trả lời như vậy thì tôi tin chắc không chỉ kẻ ra đề, duyệt đề sai mà cả làng trên Bộ cũng không thể nhận ra mình sai!

Đáng nói là khả năng cầu thị cũng không có!

Những người khen đề thi hay chỉ vì thiếu sự cẩn trọng, nghiêm túc trong học thuật. Thảo nào ở ta có cả triệu nhà khoa học gì cũng biết nhưng biết đại khái, cho nên không làm nổi con ốc vít.

Quan điểm của tôi, bản thân từ “thấu cảm” không sai. Có từ ghép “thấu hiểu” thì việc sáng chế ra từ ghép “thấu cảm” cũng có thể tạm chấp nhận được. Và như vậy, “thấu hiểu” và “thấu cảm” phải khác nhau (bởi “hiểu” và “cảm” là hai từ và cũng là hai phạm trù tâm lí khác biệt). Nhưng cái tệ hại là Đặng Hoàng Giang giải nghĩa rối rắm, lẫn lộn, phản khoa học, chẳng đúng với từ “thấu cảm”, cũng chẳng đúng với thuật ngữ Empathy. Tệ hại hơn nữa là người ra đề lại coi như là mẫu mực và bắt học sinh phải đọc hiểu và viết bài luận theo nghĩa ông ta giảng giải!

Empathy ư? Tưởng đem tiếng Anh ra lòe thiên hạ dốt tiếng Anh. Gốc của từ này GS. Trần Đình Sử đã chỉ ra rồi. Riêng thuật ngữ tiếng Anh, các bạn có thể tham khảo giải thích khá chi tiết của bạn Hoa Tan Nguyen:

Hoa Tan Nguyen: Sẵn đây cháu xin chia sẻ thêm tí xíu về chuyện thấu cảm của ông Giang. Ông Giang định nghĩa “thấu cảm” có vẻ ông ta dịch từ chữ Empathy (Empathy is the capacity to understand or feel what another person is experiencing from within the other person’s frame of reference, i.e., the capacity to place oneself in another’s position). Dịch empathythấu cảm là sai. Nhưng khoan nói về cách dùng từ. Những phân tích của ông Giang về khái niệm thấu cảm (empathy) là sai sót, không thể chấp nhận ở một người mang danh là tiến sĩ tâm lý học.

Thực ra empathy (gọi theo ông Giang là thấu cảm) có 2 ý quan trọng: understanding (hiểu) và feeling (cảm nhận) tình huống của người khác, bằng cách đặt mình vào vị trí của người đó. Thực ra mặc dù empathy có nghĩa khá rộng, nhưng điểm nhấn của nó là emotion, tức cảm xúc cá nhân trước nỗi khổ của người khác.

Chúng ta hãy bắt đầu từ sympathy (sự cảm thông) rồi tiến lên một bậc: compassion (không biết dịch như thế nào, nhưng đó là sau khi cảm thông (sympathy) nếu bạn bắt đầu mong muốn có hành động để giúp đỡ người khốn khó, thì như vậy bạn đang ở trạng thái compassion. Đó là điểm khác biệt giữa compassionsympathy. Có 3 loại empathy: empathy tư duy (cognitive), empathy cảm xúc (emotional) và empathy thực thể (somatic). Xin lưu ý: cảm thông thực thể (somatic empathy) là khác với ý bạn muốn hành động để cứu giúp người khốn khổ (sympathy). Somatic empathy là việc dùng thực thể của bạn (physical) để có được sự empathy. Tới đây bạn đã thấy ông Giang đã sai lệch trong việc giải thích khái niệm” thấu cảm” .

Khi ông ta viết “thấu cảm ….và tất cả xảy ra mà không có sự phán xét”. Cái này nằm trong phần cảm thông cảm xúc (emotional empathy) . Trong cảm thông cảm xúc (emotional empathy) phân ra hai loại: có điều kiện và không có điều kiện . Ý của ông Giang khi viết …không có sự phán xét: đó chính loai cảm thông cảm xúc không có điều kiện. Như vậy bạn thấy đó, ông ta giải thích không tới 1/6 ý của chữ empathy (= thấu cảm- chữ dùng của ông Giang).

Tiến sĩ tâm lý hoc gì tệ quá. Chẳng thà ông là tiến sĩ về Mác Lê nin thì thông cảm. Đằng này ông là tiến sĩ về chuyên ngành của mình mà giải thích lơ mơ như thế, bị ông CML chê là viết tầm bậy là đúng quá rồi. Ah , sẵn ông Giang để cập đến chuyện ” thấu cảm…không phán xét” thì cháu xin chia sẽ thêm: nếu bạn chia sẽ giúp đỡ ai đó vì mục dịch vụ lợi cho bản thân bạn, chẳng hạn làm từ thiện không phải vì lòng trắc ẩn , mà vì muốn có tiếng tăm ví dụ vậy, thì bạn rơi vào Egotism.

Ngược lại với Egotism là Altruism (sự rộng lượng, không ích kỷ – selflessness). Ông Giang thuộc loại Egotism (chủ nghĩa cái tôi) .Ông Giang lên giong dạy người khác về lòng trắc ẩn, nhưng lại kết hợp với bà gì đó lên truyền hình đã phá việc làm từ thiện, cho là ” mất bản sắc dân tộc, nếu cho áo quần ấm trẻ em miền núi” . Ông Giang là điển hình cho loại đạo đức giả, và rất là egotism. Rồi có một bà nhà báo NGUYỄN THÚY HỒNG ngu nào đó lên tiếng bênh vực cho ông Giang, bày đặt phản biện mà chẳng biết viết một bài phản biện. Khổ thiệt. Bài viết của bà nhà báo này chỉ là nói theo, ăn theo , không có một chút tư duy nào cả. .

Rồi bộ giáo dục bắt các cháu thi, bình luận về cái thấu cảm của ông Giang. Đúng là ngu cả lũ

Nói chung : một lũ ngu dốt. Tụi nó ngu dốt thì kệ cha tụi nó đi .Chỉ thương mấy cháu học sinh bị tụi nó bắt phải ngu dốt theo.

Theo FB Hoa Tan Nguyen, từ Washington, DC.


Bài liên quan:

  1. Thấu cảm là gì? Đặng Hoàng Giang viết bậy
  2. Thêm nhà báo viết bậy: Nguyễn Thúy Hồng
  3. Nhà thơ, dịch giả Hoàng Hưng nói về Empathy

 

About chumonglong

Thấy việc nghĩa không làm là đồ hèn. Thấy việc đúng mà bất lực là đồ ngu. Thấy việc thiện mà làm ngơ là đồ ích kỉ. Thấy đồng loại đau khổ mà vẫn vui chơi là đồ bất lương. Còn sức khỏe, trí lực mà tìm chỗ ẩn cư thì cũng là phường vô đạo!

Đã đóng bình luận.