Cafe Chủ nhật: Việt Nam trong mắt Tây

Chuẩn

Totem của một thổ dân châu Mỹ

Chu Mộng Long – Chuyện vui nhưng không vui…

Sáng nay tình cờ cafe với một ông Tây có vẻ trí thức. Hỏi ông ấy đến Việt Nam làm gì?

Ông ấy nói: Đến nghiên cứu về nhân loại học.

Tôi khoe có đọc một số sách về nhân loại học (Anthropologist), từ Morgan đến Tylor, từ Durkheim đến Mauss, từ Frazer đến Levi-Strauss… Các học giả này toàn nghiên cứu xã hội nguyên thủy thông qua các bộ tộc còn giữ chất man khai. Còn ông đến Việt Nam, đất nước đỉnh cao muôn trượng của văn minh, thì nghiên cứu được cái gì?

Ông Tây hỏi: Khi đọc những quyển sách ấy, bạn thấy người ta quan tâm nhất điều gì?

Tôi trả lời: Vật tổ (Totem) và Quà tặng (Gift). Tục thờ con vật tạo nên các huyền thoại đồng bóng, các Cấm kị (Taboo) và hình phạt; tục tặng quà xác lập vị thế tôn ti, đẳng cấp xã hội. Nhờ hai món này mà xã hội ổn định trong trật tự và thiết lập cơ chế trao đổi lưu thông.

Một trong các Totem của Vietnamese?

Ông Tây nói: Vấn đề là chỗ đó. Xã hội của bạn độc đáo ở chỗ, đến thế kỉ 21 vẫn duy trì cả hai như là nhân tố cốt lõi của nhân loại học. Có nhiều con vật được các bạn tôn thờ như là người cha nguyên thủy và vẫn duy trì quà tặng như là tập tục nguyên thủy mà không bị mang tiếng hối lộ.

Tôi cười: Các nhà văn hóa của tôi gọi đó là duy trì bản sắc, vẻ đẹp truyền thống. Mà này, ông nói với tôi thì không sao chứ nói với người khác là có thể bị đánh hội đồng. Kể cả bị cấm nhập cảnh đấy! Họ không thích mấy từ “nguyên thủy”, “hối lộ” đâu.

Ông ấy xua tay: Không sao. Các học giả trước đây vẫn bị gây khó khăn, thậm chí gặp nguy hiểm khi thâm nhập vào thế giới của thổ dân…

……………..

About chumonglong

Thấy việc nghĩa không làm là đồ hèn. Thấy việc đúng mà bất lực là đồ ngu. Thấy việc thiện mà làm ngơ là đồ ích kỉ. Thấy đồng loại đau khổ mà vẫn vui chơi là đồ bất lương. Còn sức khỏe, trí lực mà tìm chỗ ẩn cư thì cũng là phường vô đạo!

Đã đóng bình luận.