Nhạc vàng, nhạc đỏ

Chuẩn

Chu Mộng Long – Âm nhạc là tiếng nói của tâm hồn, có tiếng nói riêng của từng thời đại và có tiếng nói của muôn đời. Âm nhạc đi vào lòng người một cách tự nhiên, không thể cưỡng bức. Cưỡng bức âm nhạc tệ hại ngang cưỡng dâm thô bạo. Theo tôi, chuyện cấm nhạc vàng tôn vinh nhạc đỏ hay ngược lại đều tệ hại như nhau!

Nhạc vàng là tên dòng tân nhạc có gốc từ thời thuộc Pháp, còn gọi là nhạc tiền chiến. Âm điệu chậm, buồn, vừa tiếp thu các điệu bolero, rumba, ballade, slow, boston… của phương Tây vừa đậm đà âm hưởng dân ca Việt.

Màu vàng thời ấy mang nghĩa lãng mạn, sang trọng. Nhưng quan điểm của người cộng sản sau cách mạng thì cho rằng đó là thứ nhạc ủy mị, yếu đuối (thậm chí Mao còn gọi là “nhạc dâm dục”). Đây là sản phẩm có tính bình dân, đại chúng, nhưng người cộng sản lại cấm kị như một mặc cảm cội nguồn, tự coi thường nguồn gốc giai cấp của mình. Họ giống như anh nhà quê lên tỉnh học đòi, thấy cái gì của thị dân cũng hay và quay lại chửi vào cha mẹ mình rằng “thị hiếu có vấn đề”. Họ dùng chữ “sến” (từ gốc Pháp, chỉ “con sen”, “con ở”, theo GS ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo – cũng thành phần cốt cán cách mạng) ghép thành “nhạc sến” chụp mũ lên dòng nhạc phản chiến của miền Nam trước 1975 với thái độ miệt thị và ra lệnh cấm không dưới một lần.

Dễ hiểu thái độ kì thị ấy xuất phát từ định kiến nhị nguyên giữa nhạc vàng và nhạc đỏ. Nhạc đỏ còn gọi là nhạc cách mạng, ra đời từ thời kháng chiến chống Pháp và phát triển mạnh sau cách mạng. Nhạc đỏ thường theo điệu hành khúc (March) với nhịp Valse, Slow Walt, Boston, Slow Ballad, Slow Surf, Blues, Chachacha, Disco,… Dòng nhạc này cũng có gốc từ nhạc Pháp, nhưng sau đó chủ yếu ảnh hưởng trực tiếp từ nhạc Liên Xô và được xem là quý tộc, cao sang(*). Thì ra ngay sau khi nắm chính quyền, không ít người cộng sản rất nhanh thoát khỏi nguồn gốc đồng ruộng của mình, dù họ vẫn ngồi ỉa hố xí hai ngăn.

Đối với những tác giả âm nhạc lớn như Lưu Hữu Phước, Đỗ Nhuận, Nguyễn Xuân Khoát, Phạm Duy, Văn Cao, Trịnh Công Sơn… thì không có chuyện kì thị, bởi họ có thể sáng tác cả hai dòng nhạc vàng lẫn nhạc đỏ tùy theo tâm trạng và thời cuộc. Chỉ có những kẻ tập tễnh như Nguyễn Lưu, Nguyễn Thụy Kha mới có cái máu kì thị kiểu khỉ mà không biết mình là khỉ.

Tôi không cực đoan bênh vực nhạc vàng xổ toẹt nhạc đỏ hay ngược lại. Dòng nhạc nào cũng có bài hay bài dở, và hiển nhiên có hay thì mới đi vào lòng người và sống lâu. Có nhiều ca khúc nhạc đỏ sống cùng thời gian và cũng có không ít ca khúc nhạc vàng chết yểu. Sự sống chết của ca khúc hoàn toàn theo quy luật khách quan. Không có ông nhạc sĩ nào sáng tác ca khúc dở ẹc mà lại đi chửi thiên hạ vì sao không hát nhạc của ông ta, trừ phi anh ta bị tâm thần hoang tường.

Âm nhạc là tiếng lòng của con người. Ngôn ngữ âm nhạc không có biên giới. Ranh giới của nó chỉ có thể là lòng người trong mỗi thời đại, mỗi khoảnh khắc khác nhau chứ không phải là ranh giới giữa nhà quê hay đô thị, giữa ta hay địch, giữa miền Nam hay miền Bắc. Những năm chiến tranh “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, nhạc đỏ cổ vũ lớp lớp thanh niên phơi phới niềm vui xung trận. Nhưng sau chiến tranh với bao nỗi buồn mất mát bi thương, nhạc vàng lại xâm chiếm hồn người. Các nhạc sĩ miền Nam trước 1975, mặc dù mang danh “tâm lí chiến”, nhưng họ lại là những trí thức nhân văn, hiểu sâu sắc cái giá phải trả của chiến tranh nên mới để lại những tác phẩm không chỉ mang nỗi buồn thời đại mà còn mang nỗi buồn muôn thuở.

Không thể vì đố kị nhạc vàng đang chiếm ưu thế trên thị trường âm nhạc mà ra lệnh cấm một cách tùy tiện.

Kì thị nhạc vàng nhạc đỏ chỉ có thể sinh ra từ những cái đầu hoặc ngu xuẩn hoặc tâm thần phân liệt, vừa mặc cảm cội nguồn vừa ám thị hận thù không hóa giải được. Tôi tin những kẻ ấy chưa tham gia chiến tranh bao giờ nên mới hỏi câu ngớ ngẩn: chiến trường anh bước đi là chiến trường nào? Chiến trường là nơi diễn ra chiến tranh từ cả hai phía với bao mất mát tang thương chứ làm gì có chiến trường của ta hay của địch?

Loại nhạc sĩ nấp bóng quyền lực, chỉ biết viết ca khúc với lời ca cổ vũ người ta chém giết, còn mình thì không mất sợi lông, lại còn được vinh danh bằng giải thưởng và tiền nên mới có đầu óc kì thị bệnh hoạn như thế. Không tin thì cứ kiểm tra lí lịch mấy ông này xem.

Chống chiến tranh, yêu hòa bình mà bị quy “phản động” thì chỉ có thể nằm trong bộ óc khát máu, hiếu chiến. Nhưng hiếu chiến với giặc Tàu thì dân còn được nhờ chứ hiếu chiến với dân thì chỉ có tiếp tay cho giặc.

Kích động thù địch, gây chia rẽ dân tộc không ai làm tốt hơn những ông nhạc sĩ nhân danh cách mạng này. Chủ trương chống thế lực thù địch là đúng, nhưng mưu toan kích động thù địch, gây chia rẽ dân tộc là một tội ác!

—————

P/S: “Hàng trăm hợp xướng của tôi và các đồng nghiệp, hàng nghìn ca khúc cách mạng vĩ đại thì chẳng ai nhắc đến hay ca ngợi. Còn 5 ca khúc kia mới bị tạm dừng lưu hành lại được đưa ra mổ xẻ, tranh cãi, bênh vực. Tôi cho rằng, thị hiếu của một bộ phận công chúng người Việt đang thực sự có vấn đề. Đó là điều rất đáng buồn. Nền âm nhạc Việt Nam có bao nhiêu tác phẩm âm nhạc đã cùng với dân tộc “xẻ dọc Trường Sơn” đi cứu nước. Chúng ta cần phải nhìn vào đó để tự hào và nhắc nhở, để tri ân trong những giải thưởng chứ không phải để dành thời gian đi tranh cãi”, nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha nói. (tại đây).
Đúng là lảng nhách! Viết ca khúc dở ẹc không ai hát, không ai nghe thì lại kêu ca người ta thị hiếu thấp kém!
Bài trước tôi dự đoán là do gato mà các ca khúc miền Nam trước 1975 bị cấm. Chính trị chính em chỉ là nhân danh cho ra vẻ ta đây đảm bảo tư tưởng. Nay đọc lại lời phát biểu của nhạc sĩ, nhà thơ, nhà phê bình Nguyễn Thụy Kha thì thấy rõ điều đó.
Nguyễn Thụy Kha xứng danh là nhà lảng nhách trong các nhà tự xưng trên kia.


(*) Bài viết có sử dụng tư liệu của một số từ điển về âm nhạc.

 

About chumonglong

Thấy việc nghĩa không làm là đồ hèn. Thấy việc đúng mà bất lực là đồ ngu. Thấy việc thiện mà làm ngơ là đồ ích kỉ. Thấy đồng loại đau khổ mà vẫn vui chơi là đồ bất lương. Còn sức khỏe, trí lực mà tìm chỗ ẩn cư thì cũng là phường vô đạo!

Bình luận đã bị đóng.