Nhã Thuyên và hành lang pháp lí cho nhà khoa học

Định dạng bài viết: Tiêu chuẩn

Nhã Thuyên (Sinh 1986)

Nhã Thuyên (Sinh 1986, bằng tuổi con cháu chúng ta!)

Chu Mộng Long – Tôi không đồng nhất vụ Nhã Thuyên với Nhân văn giai phẩm, vì lẽ nào cho đến bây giờ lại sai và sửa sai lần nữa. Với người Mỹ, chúng ta từng đọ súng đến chí tử vẫn có thể ngồi lại đối thoại với nhau để tìm ra một tiếng nói chung, huống hồ là dân máu đỏ da vàng với nhau, lại là trí thức tinh hoa của dân tộc chứ không phải người nông dân với tầm nhìn không vượt qua khỏi cái cán cuốc!

Một số kẻ cơ hội nào đó lợi dụng và báo chí ăn theo nói leo có thể nóng vội làm điều ngang ngược, nhưng chẳng nhẽ nhà cầm quyền cầm cân nảy mực lại không tỉnh táo nhận ra đúng sai. Đâu phải cứ dăm ba ý kiến hằn học muốn hại ai đó tung ra là nhà cầm quyền có thể nghe theo và bắt đối tượng phải chết. Nhà nước dân chủ pháp quyền kia mà, mọi thứ phải theo trình tự pháp lí chứ đâu để ai cũng có thể tự do thanh toán nhau như giới giang hồ?

GS. Trần Đình Sử cảnh báo, sẽ thành một tiền lệ nguy hiểm nếu cơ quan chức năng không khéo léo giải quyết vụ này một cách hợp lí, hợp tình. Bởi vì, với cách khua chiêng hô hoán tiêu diệt nhau bất tuân luật pháp như thế, ai cũng có thể thành nạn nhân của những cuộc ám toán đầy ân oán bên trong.

Giáo Triệu trong Những bài học nông thôn của Nguyễn Huy Thiệp nhận xét rất hay về kẻ cơ hội: “Vì chúng giả hình. Chúng nhân danh lương tâm, đạo đức, mỹ học, trật tự xã hội, thậm chí nhân danh cả dân tộc nữa. Chính trị không cao siêu sẽ nhầm lẫn.”

 Buồn ê hề. Trong lúc đang vui về hình ảnh Chủ tịch nước bắt tay Tổng thống Mỹ sau cuộc đối thoại ôn hòa để đi đến hòa điệu những khác biệt thì trong nội bộ lại nhồi da xáo thịt. Cuộc chiến cứ như cái vở kịch Chính phái – Tà phái trong phim chưởng của Kim Dung, lại pha chút hỗn mang vô lối của cảnh nông dân xứ Nghệ cầm gậy hùa nhau diệt Cẩu tặc.

Nhớ trong Tiếu ngạo giang hồ, Nhạc Bất Quần tự xưng “danh môn chính phái” hô hoán võ lâm hại Lệnh Hồ Xung để đoạt ngôi Minh chủ bá quyền; vừa qua thấy trên báo chí  dân xứ Nghệ bất tuân luật pháp, vì chó mà sẵn sàng bủa vây giết người loạn xạ; còn bây giờ phải chứng kiến cảnh trí thức tương tàn biến cô gái đáng tuổi con cháu mình thành vật tế thần khi vu cho nó chửa hoang hay bệnh dại!

Chưa bàn chuyện Nhã Thuyên đúng sai thế nào, nhưng các chiêu thức chụp mũ vừa rồi rõ ràng là hành vi truy sát đến tận cùng một cô gái chân yếu tay mềm mà đáng ra không nên như thế đối với đạo làm người.

Vụ Nhã Thuyên là câu chuyện văn hóa – khoa học nhưng đang là phép thử cho nền chính trị hiện thời, và tôi nhất quyết không tin kẻ cơ hội sẽ soán ngôi minh chủ, dù sự vụ đang có chiều hướng rơi vào tiêu cực!

Tôi nghĩ, đến lúc cơ quan chức năng phải tỉnh táo khép lại chuyện này không để sự vụ trở thành bi kịch lịch sử lần nữa…

————————————-

Do sự nhất thiết phải đối thoại khách quan trước khi chính thức khép lại chuyện này, nên xin phép tác giả Phạm Xuân Nguyên và tờ Pháp luật tp Hồ Chí Minh đăng lại nguyên văn bài viết này:

Từ một bản luận văn

Phạm Xuân Nguyên – Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội

Đó là bản luận văn thạc sĩ văn học mang đề tài Vị trí của kẻ bên lề: Thực hành thơ của nhóm Mở Miệng từ góc nhìn văn hóa.

Tác giả luận văn là Đỗ Thị Thoan, còn được biết đến trong văn giới với bút danh Nhã Thuyên. Người nghiên cứu này còn trẻ (sinh 1986), đề tài lại về một hiện tượng của văn học đương đại rất mới mẻ nhưng đã được bộ môn Lý luận văn học của khoa Ngữ văn, ĐH Sư phạm Hà Nội chấp nhận cho làm. Luận văn đã hoàn thành, đã được hội đồng chấm cho điểm 10 cách đây ba năm. Bây giờ một làn sóng phê phán bản luận văn đang được dấy lên bằng những bài viết chỉ trích người làm, người hướng dẫn, người chấm và cả cơ quan chủ quản trong việc này. Giọng điệu các bài viết rất gay gắt, phẫn nộ, đòi xử lý trách nhiệm của tất cả những ai có dính líu đến bản luận văn. Và thông tin nghe được cho biết Nhã Thuyên đã bị chấm dứt hợp đồng giảng dạy ở khoa Văn ĐH Sư phạm Hà Nội, giáo viên hướng dẫn cô cũng bị thôi chức trưởng bộ môn và bản luận văn sẽ bị đưa ra phanh phui, mổ xẻ.

Để sang một bên nội dung các bài viết phê phán bản luận văn của Nhã Thuyên đúng sai thế nào, ta hãy xét sự việc dưới góc nhìn pháp luật. Khoa Ngữ văn, ĐH Sư phạm Hà Nội là một cơ sở đào tạo sau ĐH có pháp quy. Các học viên cao học, nghiên cứu sinh muốn được đào tạo tại đây đã phải trải qua các kỳ thi tuyển. Đề tài của họ đã được thẩm định. Người hướng dẫn được phân công và hội đồng chấm luận văn được thành lập đều phải theo đúng quy trình của Bộ GD&ĐT ban hành và phải được cấp trên quyết định. Cuộc chấm luận văn được tiến hành theo đúng các thủ tục quy định. Biên bản cuộc chấm cũng như các phát biểu của thành viên hội đồng, các điểm số đều được lưu lại hồ sơ khoa học của khoa. Nghĩa là quá trình làm luận văn và chấm luận văn, bậc thạc sĩ cũng như bậc tiến sĩ đều được tiến hành và giám sát bằng một quy trình đã được chuẩn hóa về pháp quy của cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Do đó, khi có yêu cầu xét lại bản luận văn thì đòi hỏi đầu tiên là phải tuân thủ đúng quy trình đã có. Bộ hoặc trường, hoặc khoa phải có quyết định thành lập một hội đồng chấm lại luận văn, hoặc giả là hội đồng phúc tra luận văn. Hai hội đồng cũ và mới phải được đối thoại, tranh luận với nhau trên cơ sở khoa học. Kết luận của hội đồng cũ và mới phải được coi trọng ngang nhau trên bàn của cấp ra quyết định cuối cùng. Bản thân người làm luận văn là chủ thể chính của văn bản bị đưa ra mổ xẻ, phê phán, phải được quyền có tiếng nói trình bày, bảo vệ và phản biện công trình khoa học dưới dạng luận văn của mình. Các ý kiến trên dư luận chỉ là thông tin bên ngoài, không thể coi là chứng cứ khoa học, càng không thể coi là áp lực số đông làm ảnh hưởng, thậm chí xuyên tạc bản chất khoa học của vấn đề. Trong khoa học, tiếng nói của nhà khoa học phải được coi trọng và đề cao. Hiện tại, việc “xử lý” Nhã Thuyên và giáo viên hướng dẫn cô là đã sai quy trình pháp luật, quy trình khoa học. Hội đồng thẩm định lại luận văn chưa có, cuộc họp xét lại luận văn chưa diễn ra, bản luận văn chưa được xem xét lại, người làm và người chấm luận văn chưa được tranh luận lại, thế thì lý do nào để cắt hợp đồng giảng dạy của Nhã Thuyên và cắt chức của người hướng dẫn khoa học bản luận văn đó?

Không ai có tội trước khi bị tòa kết tội. Nguyên lý cơ bản đó áp dụng trong trường hợp này là: bản luận văn Vị trí của kẻ bên lề: thực hành thơ của nhóm Mở Miệng từ góc nhìn văn hóa và tác giả của nó, người hướng dẫn làm nó và hội đồng chấm nó chưa thể bị quy kết tội phạm gì khi chưa có một đánh giá khách quan, khoa học từ một hội đồng thẩm định bao gồm các chuyên gia của ngành. Bởi vì đây là một đề tài khoa học, một luận văn khoa học nên chỉ chịu sự giám định về mặt khoa học. Nhất là khoa học văn học đòi hỏi rất lớn sự tinh tường và tử tế.

PHẠM XUÂN NGUYÊN

Nguồn: phapluattp.vn

About chumonglong

Thấy việc nghĩa không làm là đồ hèn. Thấy việc đúng mà bất lực là đồ ngu. Thấy việc thiện mà làm ngơ là đồ ích kỉ. Thấy đồng loại đau khổ mà vẫn vui chơi là đồ bất lương. Còn sức khỏe, trí lực mà tìm chỗ ẩn cư thì cũng là phường vô đạo!

Đã đóng bình luận.