Hai lần đọc “Ba người khác” của Tô Hoài

Standard

Nhà văn Tô Hoài

Nhà văn Tô Hoài

Chu Mộng Long – Tô Hoài vừa mất ở tuổi 95. Nhà nước tổ chức tang lễ cho ông như tang lễ của một nhà văn lớn. Tôi cũng vừa tìm đọc xong Ba người khác (1) như tri ân tấm lòng của ông đối với hậu thế. Trước đó từng đọc Cát bụi chân ai, Chiều chiều với những dư vị đắng cay của một thời đại mà nhà văn từng trải. Riêng Ba người khác chỉ nghe mà chưa được đọc bao giờ. Các tác phẩm cuối đời của Tô Hoài nghe nói có kẻ liệt vào sách cấm, bị thu hồi, cứ như là sách của địch chứ không phải sách của nhà văn ta. May quá, ở cái thời đại mở cửa, càng nghe phong thanh lệnh cấm, loại sách này càng lao vùn vụt trên xa lộ thông tin và bây giờ không mua được sách thì được dán mắt trực tiếp trên bản PDF. Read the rest of this entry

Lỗi hệ thống hay hoàn thiện, tối ưu hóa hệ thống?

Standard

Cô gái bản khoai 2 bằng đại học. Hình minh họa

Cô gái bán khoai 2 bằng đại học. Hình minh họa trên net

Chu Mộng Long – Có những điều ai cũng biết, chỉ có những người cố tình giả vờ không biết. Có biết thì lại nói chung chung, như Tổng bí thư, Chủ tịch nước đã nói, về sự “bôi trơn” hay “bầy sâu” đã phá hoại xã hội tốt đẹp của ta ấy. Nói thẳng điều này ra, chắc chắn sẽ có kẻ bắt bẻ hay ngụy biện: Bằng chứng đâu hay Không có bằng chứng!!! Vì thế, tốt nhất, người ta không nói, tất nhiên là không nói công khai vì sợ vạ. Read the rest of this entry

Báo Công an nhân dân nói về dân chủ

Standard

Nhà báo lão thành Hoàng Tùng

Nhà báo lão thành Hoàng Tùng

Chu Mộng Long – Cám ơn ông Hoàng Tùng và anh Hồng Thanh Quang trực tiếp đặt ra vấn đề về “dân chủ hóa”. Dân chủ luôn là vấn đề lớn được quan tâm ở mọi thời đại, bất luận người ta đã từng thực hiện nó như thế nào, thực tình hay giả tạo, vì dân hay mị dân. Read the rest of this entry

Di sản Bakhtin

Standard

T. Todorov (1939)

Tz. Todorov (1939)

Chu Mộng Long – Không ai nghi ngờ tầm vóc tư tưởng của Bakhtin đối với thế giới đương đại, trừ những người không thể hiểu Bakhtin do đầu óc lú lẫn bởi những thứ giáo điều đang thống trị. Gasparov không phải không hiểu Bakhtin, thậm chí còn hiểu rất sâu sắc, nhưng do định kiến bởi cái nhìn phi chính trị, phi triết học, coi nghiên cứu văn học như là bản thân văn học, cho nên đã ném một góc nhìn nghiêng về Bakhtin, coi di sản Bakhtin thành bản minh họa cho ý thức chủ quan của Bakhtin chứ không phải là những tri thức văn học khách quan. Read the rest of this entry

Lịch sử văn học như là sự sáng tác và nghiên cứu

Standard

GS. La Khắc Hòa (Lã Nguyên)

GS. La Khắc Hòa (Lã Nguyên)

Chu Mộng Long – Câu chuyện “lột mặt nạ” Bakhtin xét đến cùng không có gì mới. Chuyện này ở Nga và phương Tây đã từng diễn ra như nó phải diễn ra trong sinh hoạt học thuật ở thế giới dân chủ. Có điều, đọc kĩ bài viết của 2 chuyên gia về Bakhtin, GS Trần Đình Sử và GS. La Khắc Hòa (Lã Nguyên), đối chiếu với bài tổng thuật của anh Ngô Tự Lập, dễ nhận thấy các thông tin mà 2 tác giả Thụy Sĩ đặt ra chỉ là xào nấu lại chuyện cũ, biến một nghi án gọi là “lừa đảo”, “đạo văn” của một học giả lớn thành một món ăn mới “giật gân” cho những ai thiếu thông tin. Read the rest of this entry

Đọc sách “Lột mặt nạ Bakhtin – câu chuyện về một kẻ lừa dối, một chuyện bịp bợm và một cơn mê sảng tập thể”

Standard

Mikhail Bakhtin

Mikhail Bakhtin

Chu Mộng Long – Một cuốn sách với tiêu đề khá “giật gân” và một bài tổng thuật “có định hướng” về một cuốn sách cũng gây “sốc” cho nhiều người. Ở đất nước mà người ta chưa từ giã được thói quen tôn thờ thần tượng, thì việc giải huyền, giải thiêng rất dễ động chạm đến các tín đồ.

Với tôi, Bakhtin là một tên tuổi lớn, tầm vóc tư tưởng Bakhtin ảnh hưởng toàn cầu và mang lại cho tôi nhiều cảm hứng trong nghiên cứu, phê bình. Nhưng cũng xin nói thẳng, tôi không hoàn toàn thần tượng hóa Bakhtin, vì dù lớn lao đến cỡ nào, lý thuyết của ông cũng như mọi lý thuyết, không phải bao giờ cũng tuyệt đối đúng, đến lúc người ta biết đề kháng và có quyền phản biện để chống sự nô dịch. Read the rest of this entry

Mấy suy nghĩ về việc nghiên cứu M. Bakhtin

Standard

Mikhail Mikhailovich Bakhtin

Mikhail Mikhailovich Bakhtin

Chu Mộng Long – Lý thuyết của M.Bakhtin ảnh hưởng toàn cầu, tỏa sáng hầu khắp các lĩnh vực của khoa học nhân văn. Ngay cả các triết gia giải cấu trúc lừng danh cũng phải biết ơn Bakhtin. Cái gọi là tư tưởng đa nguyên của chủ nghĩa hậu hiện đại cũng không thoát ra ngoài nền móng lý thuyết đối thoại của Bakhtin. “Mặt nạ” Bakhtin dù mang hộ cho ai đi nữa (Voloshinov hay Medvedev) thì vẫn cứ là lý thuyết Bakhtin. Dưới góc nhìn đó, phủ nhận di sản M.Bakhtin mới là kẻ nhăng nhít…
Read the rest of this entry